Toegang tot nieuws wijzigt, maar frequentie van nieuwsgebruik neemt af

De voorbije tien jaar is het nieuwslandschap van de Vlaming grondig gewijzigd. Niet alleen raadplegen minder Vlamingen dagelijks het nieuws, ook de bronnen waaruit ze putten verschoven sterk: traditionele media zoals print, televisie en radio verliezen structureel terrein, terwijl online media en sociale platformen aan belang winnen, al gaat ook hun gebruik er licht op achteruit. De evolutie naar online nieuws lijkt samen te hangen met een groeiende nieuwsmoeheid en toenemende nieuwsmijding.

Het aandeel Vlamingen dat dagelijks nieuws raadpleegt daalde van 89% in 2017 naar 72% vandaag, een daling van 17 procentpunten over tien jaar tijd. Maar niet alleen de frequentie veranderde, ook de samenstelling aan bronnen waaruit Vlamingen nieuws halen onderging een grondige verschuiving. Traditionele bronnen zoals print, televisie en radio verliezen structureel aan terrein.  

Print kent de sterkste absolute daling, van 47% in 2017 naar 21% in 2026, een verlies van 26 procentpunten. Die terugval versnelde vooral vanaf 2022, met een daling van ongeveer 16 procentpunten in amper vier jaar tijd. De gedrukte krant verliest zijn positie als nieuwsbron in alle leeftijdscategorieën.  

Televisie, daarentegen, was in 2017 een erg populaire nieuwsbron, met 73% van de Vlamingen die aangaven de voorbije week naar het televisiejournaal te hebben gekeken. Vandaag is dat aandeel gedaald naar 51%, een verlies van toch 22 procentpunten. Bij oudere generaties is de televisie-terugval merkbaar, maar minder uitgesproken. Het zijn vooral de jongere leeftijdsgroepen onder wie vandaag slechts één op drie het televisiejournaal wel eens raadpleegt (terwijl dat in 2017 nog rond de 60 procent was). Tegelijk valt op dat wie wél nog televisiekijkt, er steeds vaker ook op terugvalt als voornaamste nieuwsbron: de kloof tussen het televisiejournaal als ‘een nieuwsbron’ en hoofdbron verkleint.  Voor één op de drie Vlamingen blijft televisie wel nog steeds hun voornaamste nieuwsbron, ook in een groeiend online medialandschap.  

Radio blijkt de meest stabiele traditionele nieuwsbron: de daling bedraagt slechts 9 procentpunten, en één op de drie Vlamingen blijft vandaag radionieuws luisteren.

Vlamingen begeven zich vandaag steeds meer naar een online medialandschap, maar betekent dit dat er hier ook vaker het nieuws geraadpleegd wordt? Logischerwijs zou je verwachten dat online media de rol van traditionele media overnemen. Toch lijkt een volledige compensatie uit te blijven: online media mogen wel de populairste nieuwsbron zijn vandaag, maar ook hun gebruik daalde de voorbije tien jaar: van 83% in 2017 naar 74% vandaag. Hoe navigeert de Vlaamse mediagebruiker nu in dit online nieuwslandschap?  

Ondanks de stijging van algoritmisch gestuurde platforms zoals sociale media, steeg het aandeel Vlamingen dat rechtstreeks naar een nieuwssite of app surft van 32% in 2017 naar 44% vandaag, een stijging van meer dan 12 procentpunten. De helft van de Vlamingen raadpleegt het online nieuws vandaag toch eerder rechtstreeks bij het nieuwsmerk zelf.

Sociale media als nieuwsbron bleven relatief constant in gebruik, maar stegen wél als hoofdbron: van 7% in 2017 naar 16% in 2026. Maar ook hier verkleint de kloof tussen regelmatig gebruik en als hoofdbron: wie op sociale media afstemt voor nieuws, rekent er steeds vaker primair op.

Tot slot, duiken AI-chatbots de laatste twee jaar als nieuwsbron op, maar hun aandeel blijft voorlopig nog erg bescheiden (zie ook Keytrend 4).

Met dalende cijfers in online nieuwsgebruik, kunnen we ons de vraag stellen of de hedendaagse nieuwsgebruiker zich gewoon minder met nieuws bezighoudt? Bijna één op de tien Vlamingen geeft aan de afgelopen week geen nieuws te hebben geraadpleegd; een duidelijke stijging ten opzichte van 2017. Dit loopt parallel met de dalende interesse in nieuws over dezelfde periode (zie ook Keytrend 2).